Είδη επείγουσας αντισύλληψης

Οι διαθέσιμες λύσεις επείγουσας αντισύλληψης είναι:

• Τοποθέτηση, ως ενδομήτρια συσκευή

• Πρόσληψη από το στόμα, ως δισκίο

Η κατάλληλη ενδομήτρια συσκευή για επείγουσα αντισύλληψη είναι το ενδομήτριο σπείραμα (σπιράλ) σχήματος Τ από χαλκό

Οι ενδομήτριες συσκευές θεωρούνται η αποτελεσματικότερη επιλογή επείγουσας αντισύλληψης1, αλλά ενδέχεται να μην αποτελούν ιδιαίτερα πρακτική λύση για ορισμένες γυναίκες.  Το πλεονέκτημα μίας ενδομήτριας συσκευής είναι ότι αποτελεί διαρκή αντισυλληπτική λύση.1 Όταν όμως ο χρόνος πιέζει, οι γυναίκες ενδέχεται να μη θέλουν να επιλέξουν βιαστικά αυτή τη μακράς δράσης αναστρέψιμη μέθοδο αντισύλληψης (LARC).

Η ενδομήτρια συσκευή σχήματος Τ από χαλκό μπορεί να προσαρμοστεί έως και 120 ώρες (5 ημέρες) μετά σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις.2 Η χρήση της είναι περιορισμένη λόγω της διαθεσιμότητας και της ανάγκης να τοποθετηθεί από εξειδικευμένο επαγγελματία πάροχο υπηρεσιών υγείας.3

Οι γυναίκες που θα χρησιμοποιήσουν ενδομήτρια συσκευή χαλκού ως επείγουσα αντισύλληψη πρέπει να συμβουλεύονται να επικοινωνήσουν αμέσως με γενικό ιατρό, γυναικολόγο ή υπηρεσία οικογενειακού προγραμματισμού.2 Οι φαρμακοποιοί οφείλουν να παραπέμπουν τις γυναίκες στην τοπική υπηρεσία που χορηγεί ενδομήτριες συσκευές.2

Η ενδομήτρια συσκευή χαλκού θεωρείται η πιο αποτελεσματική μέθοδος επείγουσας αντισύλληψης1, αλλά όταν πρέπει να ενεργήσει κανείς γρήγορα, η τοποθέτηση της ενδομήτριας συσκευής αποδεικνύεται χρονοβόρα καθώς και δυσάρεστη επεμβατική διαδικασία.3

 

Υπάρχουν δύο διαθέσιμες επιλογές επείγουσας αντισύλληψης για λήψη από το στόμα4

• Η μία περιέχει λεβονοργεστρέλη, η οποία κυκλοφόρησε στην αγορά για πρώτη φορά το 1999

• Η άλλη περιέχει οξική ουλιπριστάλη (ellaOne®) και πρωτοεμφανίστηκε το 2009. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους επείγουσας αντισύλληψης, αυτή σχεδιάστηκε ειδικά για τις ανάγκες της επείγουσας αντισύλληψης.

 

Ο μηχανισμός δράσης της επείγουσας αντισύλληψης με πρόσληψη από το στόμα είναι η αναστολή ή καθυστέρηση της ωορρηξίας, έτσι ώστε να μην απελευθερωθεί ωάριο 5,6. Οι μέθοδοι επείγουσας αντισύλληψης με πρόσληψη από το στόμα ονομάζονται και χάπια επείγουσας αντισύλληψης.

Μηχανισμός δράσης της επείγουσας αντισύλληψης με λήψη από το στόμα

Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης αναστέλλουν ή καθυστερούν την ωορρηξία (απελευθέρωση ωαρίου), έτσι ώστε να μην πραγματοποιηθεί γονιμοποίηση.5,6

Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης δεν προλαμβάνουν την εγκυμοσύνη στο 100% των περιπτώσεων.5 Αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχει η πιθανότητα να έχει ήδη συμβεί ωορρηξία όταν λαμβάνεται το χάπι επείγουσας αντισύλληψης.7 Για το λόγο αυτό, η λήψη των χαπιών επείγουσας αντισύλληψης όσο πιο νωρίς γίνεται μετά τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις προσφέρει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας.8

Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης δεν επιδρούν στη γονιμοποίηση, εάν έχει ήδη πραγματοποιηθεί ωορρηξία. Δεν επηρεάζουν τυχόν εμφυτευμένο ωάριο (εγκυμοσύνη),5,6 συνεπώς δεν προκαλούν άμβλωση.8

Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης είναι κατάλληλα για γυναίκες που βρίσκονται στην αναπαραγωγική ηλικία και έχουν καλό προφίλ ασφάλειας.5,9 Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης δεν προστατεύουν από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.8

Καθώς τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης προλαμβάνουν ή καθυστερούν την ωορρηξία, δεν είναι 100% αποτελεσματικά. Εάν η ωορρηξία συνέβη λίγο πριν τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις, τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης δεν θα είναι αποτελεσματικά.  Συνεπώς, τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης είναι εφεδρική λύση για την αντισύλληψη και δεν υποκαθιστούν την κανονική αντισυλληπτική μέθοδο.

Παραπομπές
1.Cheng L και συνεργάτες Cochrane Database Syst Rev. 2012. 8: CD001324.
2.Royal Pharmaceutical Society of Great Britain. Practice guidance on the supply of emergency hormonal contraception 2004.
3.Glasier AF και συνεργάτες The Lancet 2010. 375: 555-562.
4. Δεδομένα στο αρχείο HRA Pharma. Κλινική εικόνα.
5. Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος ellaOne®
6.Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος Λεβονοργεστρέλης [Norlevo] [Postinor]

7.Faculty of Sexual and Reproductive Healthcare. Guideline on Emergency contraception 2012. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα http://www.fsrh.org/pdfs/CEUguidanceEmergencyContraception11.pdf. Πρόσβαση Οκτώβριος 2013.

8. NHS choices – emergency contraception. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα http://www.nhs.uk/Conditions/contraception-guide/Pages/emergency-contraception.aspx. Πρόσβαση Οκτώβριος 2013.

9.Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. (Σε συνεργασία με τη Διεθνή Συνεργασία για την Επείγουσα Αντισύλληψη, τη Διεθνή Ομοσπονδία Γυναικολογίας και Μαιευτικής, τη Διεθνή Ομοσπονδία Προγραμματισμένης Μητρότητας, το Τμήμα Αναπαραγωγικής Υγείας και Έρευνας). Ενημερωτικό δελτίο για την ασφάλεια χαπιών επείγουσας αντισύλληψης με λεβονοργεστρέλη μόνο. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα http://whqlibdoc.who.int/hq/2010/WHO_RHR_HRP_10.06_eng.pdf AccessedOctober2013.