Οι φαρμακοποιοί παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διάθεση της επείγουσας αντισύλληψης

Οι φαρμακοποιοί είναι πάροχοι φροντίδας υγείας πρώτης γραμμής σε ολόκληρο τον κόσμο. Για πολλούς ανθρώπους, αυτοί αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής με το σύστημα υγείας. Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή από τους φαρμακοποιούς στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, καθιστώντας τους φαρμακοποιούς τους βασικούς παρόχους επείγουσας αντισύλληψης σε αυτό το πλαίσιο.1

 

HRA-Paharmacie-Situations-368 (1280x853)

Η διαθεσιμότητα των χαπιών επείγουσας αντισύλληψης χωρίς συνταγή είναι σημαντική για την αυξημένη πρόσβαση και την ελαχιστοποιημένη καθυστέρηση πρόσληψης του φαρμάκου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης είναι πιο αποτελεσματικά εάν ληφθούν όσο νωρίτερα γίνεται μετά την επαφή χωρίς προφυλάξεις.

Όταν μια γυναίκα πρέπει να επισκεφθεί γιατρό ή άλλον αρμόδιο πάροχο υπηρεσιών υγείας προτού μπορέσει να πάρει χάπια επείγουσας αντισύλληψης, συχνά χρειάζεται να κάνει δύο διαδρομές:
• Να πάει στο ιατρείο για να πάρει τη συνταγή
• Να πάει στο φαρμακείο για να πάρει το φάρμακο
Αυτό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα για όσες δεν διαθέτουν μεταφορικό μέσο ή ζούνε σε αγροτικές περιοχές, χωρίς εύκολη πρόσβαση σε γιατρούς ή φαρμακεία.  Αν η γυναίκα χρειάζεται δύο διαδρομές για να προμηθευτεί το χάπι επείγουσας αντισύλληψης, η λήψη του χαπιού καθυστερεί σημαντικά. Επιπρόσθετα, η ανάγκη συνταγογράφησης δυσχεραίνει σημαντικά την πρόσβαση στην επείγουσα αντισύλληψη τα σαββατοκύριακα ή τη νύχτα (οπότε και συμβαίνουν πολλά ατυχήματα στην εφαρμογή αντισύλληψης).

 

 

Οι φαρμακοποιοί πλεονεκτούν ως προς την τοποθεσία, την ευκολία και τις ώρες λειτουργίας.2 Η διαθεσιμότητα χαπιών επείγουσας αντισύλληψης χωρίς συνταγή σημαίνει ότι οι γυναίκες χρειάζεται να κάνουν μόνο τη μία διαδρομή.  Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες μπορούν να λάβουν επείγουσα αντισύλληψη από το στόμα εντός 24 ωρών από τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις, οπότε και η επείγουσα αντισύλληψη αποδεικνύεται αποτελεσματικότερη.2 Εξάλλου, οι γυναίκες ίσως προτιμούν την ανωνυμία του φαρμακείου καθώς αισθάνονται αμηχανία να εκφράσουν την ανάγκη επείγουσας αντισύλληψης.3

Μία μελέτη της Διεθνούς Φαρμακευτικής Ομοσπονδίας (FIP) αναφορικά με τον ρόλο του φαρμακοποιού στη βελτίωση της υγείας της μητέρας, του νεογέννητου και του παιδιού υπογραμμίζει τα οφέλη της επείγουσας αντισύλληψης:4

• Όταν οι γυναίκες λαμβάνουν το χάπι επείγουσας αντισύλληψης από το φαρμακείο αντί να το λάβουν από γιατρό ή κλινική, οι δαπάνες μειώνονται για τον ιδιωτικό αλλά και τον δημόσιο τομέα4

• Οι φαρμακοποιοί προωθούν τον διάλογο για τις εναλλακτικές επιλογές αντισύλληψης και επηρεάζουν τις πεποιθήσεις και τα αποτελέσματα μέσω αποτελεσματικής συμβουλευτικής για την επείγουσα αντισύλληψη. Η χορήγηση επείγουσας αντισύλληψης από τα φαρμακεία μπορεί να συνοδεύεται από κατάρτιση του ασθενούς από τον φαρμακοποιό, ο οποίος διαθέτει εξειδικευμένες γνώσεις για το θέμα.4

• Οι φαρμακοποιοί παρέχουν πληροφορίες στις ασθενείς κατά τη χορήγηση της επείγουσας αντισύλληψης, επιτρέποντας στις γυναίκες να κατανοήσουν την κατάλληλη χρήση του φαρμάκου. Οι φαρμακοποιοί διασφαλίζουν συνοχή των πληροφοριών για το χάπι επείγουσας αντισύλληψης, ιδιαίτερα σε γυναίκες κάτω των 16 ετών4

Η πρόσβαση στην επείγουσα αντισύλληψη μέσω του φαρμακείου δεν επιφέρει καμία αρνητική επίπτωση

Όταν στα φαρμακεία διατίθεται επείγουσα αντισύλληψη χωρίς συνταγογράφηση, η χρήση του φαρμάκου αυξάνεται σε σύγκριση με τη διάθεση του φαρμάκου από γιατρούς, κλινικές ή νοσοκομεία4. Η αυξημένη πρόσβαση στην επείγουσα αντισύλληψη μέσω των φαρμακείων δεν επιφέρει καμία αρνητική επίπτωση στη χρήση άλλων μεθόδων αντισύλληψης.4

Μελέτες καταδεικνύουν ότι γυναίκες και έφηβες με μεγαλύτερη πρόσβαση στην επείγουσα αντισύλληψη είναι πιθανότερο να υιοθετήσουν κάποια τακτική μέθοδο αντισύλληψης μετά τη χρήση της επείγουσας αντισύλληψης 9. Πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως διαπιστώθηκε, το υψηλότερο επίπεδο χρήσης μέσω διαθεσιμότητας χωρίς συνταγή:

Δεν οδηγεί σε αυξημένα ποσοστά σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων5

Δεν αυξάνει την επικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά στις έφηβες6,7

Δεν οδηγεί σε αυξημένη συχνότητα σεξουαλικών επαφών χωρίς προφυλάξεις5

Δεν οδηγεί σε μειωμένη χρήση άλλων μεθόδων αντισύλληψης5

Δεν οδηγεί σε μειωμένη χρήση αντισυλληπτικών μεθόδων, όπως οι αποτελεσματικές ορμονικές μέθοδοι και τα προφυλακτικά5,8

• Η εμπειρία επείγουσας αντισύλληψης των γυναικών αποτελεί παράγοντα παρακίνησης για συνεπέστερη χρήση τακτικής αντισύλληψης9

Graphs Pharma11

  Η Ορθή Πρακτική Φαρμακείου μπορεί να περιλαμβάνει:

• Διατύπωση των σωστών ερωτήσεων, αποφυγή περιττής, προσωπικής ή αδιάκριτης ανάκρισης
• Παροχή ποιοτικών συμβουλών με ευαισθησία χωρίς «κήρυγμα»
• Δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι γυναίκες αισθάνονται άνετα και όπου δεν επικρίνονται

 

Η ποιότητα της αλληλεπίδρασης στο φαρμακείο είναι σημαντικός παράγοντας για την κατάλληλη χρήση που οδηγεί σε λιγότερες ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και στη σωστή χρήση του προϊόντος. Είναι επίσης πιθανό να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην απόφαση της γυναίκας να κάνει ό,τι χρειάζεται σε περίπτωση μελλοντικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις.

 

Παραπομπές
1.Διεθνής συνεργασία για την επείγουσα αντισύλληψη. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα www.cemergency contraceptioninfo.org. Πρόσβαση Οκτώβριος 2013.
2.Taylor B. Journal of Family Planning and Reproductive Health Care 2003: 29(2): 7.
3.Δεδομένα στο αρχείο HRA. Έρευνα Hamell, Συμπεριφορά των φαρμακοποιών αναφορικά με την επείγουσα αντισύλληψη. Απρίλιος 2013.
4.Διεθνής Φαρμακευτική Ομοσπονδία (FIP): Εργασία αναφορά της Διεθνούς Φαρμακευτικής Ομοσπονδίας για τη συμμετοχή των φαρμακοποιών στη βελτίωση της υγείας της μητέρας, του νεογέννητου και του παιδιού (MNCH) 2011. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα http://www.fip.org/www/uploads/database_file.php?id=325&table_id=. Πρόσβαση Οκτώβριος 2013
5.Polis και συνεργάτες The Cochrane Library 2013, Issue 7.
6.Walker και συνεργάτες J Adolesc Health 2004. 35(4): 329-34. Περίληψη μόνο – να χορηγηθεί
7.Raine TR και συνεργάτες JAMA 2005. 293: 54–62.
8.Moreau C και συνεργάτες. 2009. Am J Public Health. 2009. 99: 441–442.
9.Gainer E και συνεργάτες. Contraception 2003; 68(2): 117-24.
10.Ορθή Πρακτική Φαρμακείου. Κοινές Κατευθυντήριες Οδηγίες ΔΦΟ/ΠΟΥ για την Ορθή Πρακτική Φαρμακείου: Πρότυπα υπηρεσιών ποιότητας 2012. Διαθέσιμο στην ακόλουθη σελίδα: http://www.fip.org/www/uploads/database_file.php?id=331&table_id=. Πρόσβαση Οκτώβριος 2013.